'40 yaşına kadar anca yaşarım' - Olgun Yılmaz ile söyleşi

Diş Protez Teknisyeni Murat Sinan’a önceki gün Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesinde akciğer nakli yapıldı. Nedeni ise diş teknisyenlerini ölümle karşı karşıya getiren silikozis hastalığı. Hastanedeki refakatçisi Olgun Yılmaz da bir başka silikozis hastası. 29 yaşındaki Yılmaz, “40 yaşımı göremeyebilirim” diyor.
 
34 yaşındaki Murat Sinan, 20 yıl boyunca sağlıksız laboratuvarlarda, günde 16-17 saat çalışmak zorunda kaldı ve yakalandığı silikozis hastalığı sonucunda ciğerleri tükendi. Şansı vardı ki aranan akciğer 1.5 ay gibi kısa bir sürede bulundu ve başarılı bir operasyonla nakledildi. Murat Sinan’ın yanında refakatçi olarak kalan akrabası Olgun Yılmaz da bir diş teknisyeni ve yine silikozis hastası.  
 
12 YAŞINDA BAŞLADIM, 40 YAŞIMA KADAR YAŞARIM
 
Yılmaz, 29 yaşında. Diş teknisyenliğini bırakalı 10 yıl olmuş. 12 yaşından 19 yaşına kadar diş protez laboratuvarlarında çalışan Yılmaz, teknisyenliği bıraksa da hastalığıyla mücadeleye devam ediyor. İlk tespit edildiğinde ciğerlerindeki silikozis oranı yüzde 30’lardayken, işi bırakmış olmasına rağmen bu oran bugün yüzde 45’lere çıkmış.
 
Yaşadıklarını şu sözlerle aktarıyor: “Şu an akciğer nakli olan akrabamla aynı yerde, aynı zamanda işe başladım. Akrabam son zamanlarda cihazsız nefes alamaz durumdaydı. Üç beş sene sonra onun durumuna gelmeyeceğim meçhul. Bu hastalık sinsi bir hastalık. Bu oranlar benim erken yaşlarda vefat edeceğimi ortaya koyuyor. Ben en fazla 40 yaşına kadar yaşayabileceğim o da şansım varsa. Bu havada, bu atmosferde çok zor. Bu geçim sıkıntısıyla çok zor.”
 
MAHKEME 10 YILDIR SONUÇLANMADI
 
Dünyanın hiçbir ülkesinde Türkiye’de olduğu kadar silikozis hastalığı görünmediğine dikkat çeken Yılmaz, Türkiye’de hastalara hiçbir hak tanınmadığının altını çiziyor. Yılmaz, 2003’te hastalığıa yakalandığında tazminat için çalıştığı diş protez laboratuvarlarına dava açmış.
 
Açtığı davanın üzerinden 10 yıl geçmesine rağmen hiçbir sonuç alamamış: “Diş protez laboratuvarında hastalandığıma dair raporlarım olmasına rağmen mahkeme sonuçlanmadı ve şu an mahkemede hiçbir ilerleme yok. Hakim ya da savcı silikozisin ne olduğunu bilmiyor. Devlet iş gücü kaybından dolayı bizi emekli gibi gösteriyor ve 483 TL lira civarında maaş bağlıyor.”
 
SİLİKOZİSİN NEDENİ İHALE SİSTEMİ
 
Olgun Yılmaz, diş teknisyenlerinde silikozis hastalığının sıklıkla görülmesinin nedeninin, diş protezlerinin ihaleye çıkarılması olduğu görüşünde. Çok düşük ücrete ihale alan laboratuvarların yeteri kadar havalandırılmaması, yeteri kadar maske bulundurmaması ve uzun çalışma süreleri hastalığa davetiye çıkartıyor. Diş teknisyenlerinin silikozis hastalığından korunması için yapılması gerekenleri şöyle sıralıyor:
 
* İhale sitemi kaldırılmalı.
* Laboratuvarlarda kumlama işlemi tehlikeli olduğu için, onun ayrı bir odası olması gerekir.
* Laboratuvarların her tarafında havalandırma düzeneği kurulmalı.
* Havadaki tuz aranını emecek su sistemi oluşturmalı.  
* Patronlar ve çalışanlar, silikozis hastalığı konusunda bilgilendirilmeli.
 
PROTEZ İŞ YÜKÜNÜ İZMİR ÇEKİYOR
 
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettişlerinin diş teknisyenleri arasında ciddi oranda silikozis hastası bulunduğuna dair raporunu geçtiğimiz hafta manşetimizden duyurmuştuk. Raporda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığına bağlı İş Müfettişlerinin Ankara, Adana ve Hatay’da yaptığı incelemelerin sonucunda diş teknisyenlerinin yüzde 20’sinin silikozis hastası olduğu tespit edilmişti. Haberimize değinen Yılmaz, bu raporun içine diğer illerin de katılması durumunda silikozis hastası olan diş teknisyeni sayısının yüzde 40’lara çıkacağı iddiasında.
 
Yılmaz’a göre protez iş yükünü İzmir ili çekiyor: “Çok mağdur teknisyen var. Hepsi suskun evlerinin içine kapandılar. Hepsi ölümle pençeleşiyor. Hastalığından dolayı intiharı düşünenler var. Birçok diş teknisyenin evinde uyuyarak öldüğünü biliyorum. Nedeni açıklanmıyor. Ortaya çıkarılmıyor. Hepsinin yaşı 35-50 arası.”