Bugüne kadar HES’lere karşı mücadele yürütenlerin açtığı 120’nin üzerindeki iptal davalarında 96 adet dava HES’lerde iptal, 71’inde de yürütmeyi durdurma kararı ile sonuçlanmıştı. HES projelerini hızlandırmakta ve daha da çoğaltmakta ısrarlı olan AKP hükümeti ise yürütülen bu hukuk mücadelesine karşı düşmeye bastı.
Halkın da yoğun tepkisinin büyüdüğü HES inşaatlarında çıkan gerilimlerde bile halkın üzerine gaz ve copla jandarmanın yürümesini keyifle izleyen AKP hükümeti, şimdi de HES’lere karşı hukuki mücadelenin dayanak noktası olan yasalara el attı. Mevcut yasa değişikliği HES’lerin önündeki hukuki engeli kaldırmaya yönelik düzenleniyor.
10 Kat Artacak Yasanın değişmesi ile HES projelerinin sayısının sadece Karadeniz’de 10 kat artması bekleniyor. Bugün 54 adet olan HES sayısının yaklaşık 516’ya ulaşması söz konusu. HES, Yaşamı Yok Eder HES projeleri, bulunduğu bölgelerde yaşam alanlarını yok ederek, aynı zamanda doğal üretim alanlarını, can ve mal güvenliğini tehdit ediyor. Kolluk kuvvetleri oralardaki firmalardan köylüleri koruyacakların tam dersini yapıyor, nöbet tutarak buraları köylülerden koruyor.
Verdiği zararla bölge halkının geçimini sağladığı toprakların susuz kalmasına neden oluyor, HS’lerde suyun kullanımı yerli ve yabancı sermayedarlara veriliyor. Bölge köylülerini mülksüzleştiren, geçim alanlarını yok eden HES’ler, meydana gelen sel ve heyelanlarda da büyük rol oynuyor.
HES inşaatlarında işçiler ölüyor, çevresindeki köprüler çöküyor… 4628 sonrası piyasaya tam teslimiyet 4628 sayılı “Elektrik Piyasası Kanunu” ile rekabet ortamında enerji piyasası oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenlemeyle denetimin sağlanması amacıyla yeni bir yapı olarak “Elektrik Piyasası Düzenleme Kurulu” oluşturuldu.
Enerji hizmetlerini bütünü ile serbest piyasaya açan bu yasa ile özel ya da tüzel olarak birçok girişimci herhangi bir su üzerinde belirlediği noktadan suyu alıp bir başka noktaya aktararak enerji üretimine ilişkin fizibilite raporu çalışmalarına başlamış, diğer alanlarda olduğu gibi hidroelektrik enerjisi alanında da özel sektör tarafından birçok HES projesi ortaya konmaya başlanmıştır”.
Bugün sadece Karadeniz Bölgesi’nde işletilen, inşaat halinde olan ve lisans süreci tamamlanan 236 HES’in yanında Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) süreci tamamlanan 290 HES projesi de bakanlığın gündeminde bulunuyor.
HES için yapılan başvuru sayısı 2000’i aştı DSİ istatistiklerine göre, tüzel kişiler tarafından geliştirilen HES projeleri 1215 adedi bulmuş olup, bunların yüzde 30’una tekabül eden 370 adedi, ekolojik değeri en yüksek olan Doğu Karadeniz Havzası’ndadır. Bunun dışında, Elektrik Piyasasında Lisansız Elektrik üretimine ilişkin yönetmelikle birlikte, Türkiye’de mikro HES’lerin önü açılmış ve ülke agenelinde 2000 civarında başvuru alınmıştır.