DİSK- AR: Türkiye’de iş kazaları kayıtsız!

2377 Okunma
08.09.2014
A+
A-

Türkiye'de yaşanan iş cinayetlerinin yüzde 90'ı kayıt altına alınmıyor.

Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Enstitüsü (DİSK-AR), Türkiye'de yaşanan iş cinayetleri, işçi sağlığı ve iş güvenliği alanında yaptığı araştırmayı açıkladı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve Avrupa Birliği İstatistik Örgütü'nün (Eurostat) verileri esas alınarak yapılan araştırmada, Türkiye'de yaşanan iş cinayetlerinin yüzde 90'ının kayıt altına alınmadığı ifade edildi.

Türkiye’de her saat 80 ve yılda toplam 706 bin işçinin ‘iş kazası’ gerçeği ile yüzleştiği söylenen raporda, her on iş kazasından yalnızca bir tanesinin SGK kayıtlarına yansıdığı ifade edildi. Son yayınlanan SGK istatistiklerinde 2012 yılı için iş kazası sayısı sadece 74 bin 871 iken TÜİK 2013 verilerine göre bu rakamın 706 bin olarak görüldüğü belirtildi.

DİSK-AR’ın raporuna göre, iki veri arasında fark olmasına rağmen, bunun bir nedeni de kayıt dışı ‘iş kazalarının’ yüksek olmasından kaynaklı. TÜİK verilerine göre iş kazalarının sayısı SGK verilerinin yaklaşık 9.5 katı. Aynı veriye göre her 100 kayıtlı iş kazasının yaklaşık 1’i ölümlü olarak gerçekleşiyor. Söz konusu oran TÜİK verilerine yansıtıldığında 2002 yılı için iş cinayetinde kaybettiklerimizin olası sayısı 7 bine kadar ulaşıyor.

2002-2005 yıllarında ortalama kayıtlı iş cinayeti sayısı 898 iken 2006-2012 yıllarında bu sayı 3’te 1 artarak bin 223’e ulaştı. Bu veriler son 10 yılda 11 bin 282 kişinin iş kazalarında öldüklerini gösteriyor.

İş nedeniyle sağlık sorunları artıyor

Rapora göre, işe bağlı sağlık problemi yaşayanların sayısı 895 bin kişi. Çalışanların yüzde 80’i fiziksel sağlığını, yüzde 9’u ruhsal sağlığını olumsuz etkileyecek etmenlerle birlikte çalışıyor. Yüzde 19 kaza riski ile çalışırken, yüzde 14 kimyasal madde, toz duman veya zararlı gazlara muhatap kalıyor. Yüze 15 ise zor duruş şekline veya harekete maruz kalıyor. Her 100 çalışandan 7’si zaman baskısı ve aşırı çalışma yükünün basıncı altında ruhsal sorunlar yaşıyor.

İşçiler iş göremez hale geliyor

2012-2013 dönemi arasında iş kazası sonucunda 3 gün ve üzeri iş yerinden uzak kalacak şekilde yaralananların sayısı 299 bin, işe bağlı meslek hastalığı sonucunda aynı sürelerle işten uzak kalanların sayısı 162 bini buluyor.

Verilere göre, geçirmiş olduğu kaza/sağlık sorunu nedeniyle yeniden işe başlayabileceğini düşünmeyenlerin sayısı sadece 1 yıl içinde, iş kazası geçirenler için 9 bin, işe bağlı sağlık sorunu yaşayanlar da 117 bin kişiye ulaşıyor.

Buna karşın, kayıt dışı işlemlerden dolayı, bugüne kadar kalıcı iş görmezlik sorunu yaşayanlar arasında SGK’dan gelire sahip olanların sayısı sadece 62 bin.

En çok madenciler iş kazası yaşıyor

İş cinayetleri en çok maden işçilerini vuruyor. Madenciler en çok iş kazası yaşayan ve en çok sağlık sorunu yaşayan meslek grubunu oluşturuyor. Her 10 maden işçisinden biri yıl içinde iş kazasına muhatap kalırken, her 20 işçiden biri işe bağlı sağlık sorunu ile karşılaştı.

Ölüm sayısı Çin'den 6 kat, ABD'den ise 361 kat daha fazla

Raporda yer alan verilere göre, Türkiye'de milyon ton taş kömürü üretimi başına düşen ölüm sayısı Çin'den 6 kat, ABD'den ise 361 kat daha fazla düzeyde bulunuyor. Sektörde iş kazası oranı 2002-2012 döneminde 2.5 kat artış gösterdi. İş kazalarında madencilik sektörünün payı, 2002-2008 döneminde yüzde 8 düzeyindeyken, 2009-2012 döneminde bu oran yüzde 13'e yükseldi.

AB ülkelerinden 7 kat daha fazla

AB ülkeleri ile karşılaştırıldığında da Türkiye, ölümlü ‘iş kazalarında’ fark atıyor. AB üyesi 27 ülke için ortalama ölümlü iş cinayeti oranı istihdam edilen 100 bin işçi başına 2.1 düzeyindeyken, Türkiye’de bu oran 14.3 ile yedi katını buluyor.

Kızılbayrak