Mihaly Biro, Laszlo Huvos ve Antal Orban: İş cinayetlerine karşı kabartma heykeller serisi

Mihaly Biro, Laszlo Huvos, Antal Orban (Macaristan Budapeşte’de İşçi Sigorta Fonu binasına yapılan kabartma heykeller. 1913)

Macar heykeltraşları Mihaly Biro, Laszlo Huvos ve Antal Orban tarafından 1913’te Art Nouveau tarzında yapılan kabartma heykeller, iş cinayetleri ve işçi sağlık ve güvenliğine ilişkin tarihsel olarak bilinen en kapsamlı ve ayrıntılı (farklı sektörleri içiren kabartmalar dizisi) heykel sanatı çalışmasını oluşturuyor. Daha önce maden işçilerine dönük iş cinayeti kabartma ve heykelleri vardı, ancak sanayinin diğer sektörlerinde iş cinayetlerine dair kabartma ve heykeller günümüzde bile çok nadirdir ve çoğu ülkede halen yoktur. Bu heykel çalışmaları Macaristan’da sonraki sosyalist gerçekçi sanatın da öncüllerinden biri olarak kabul ediliyor. Macaristan’da 19. yüzyılın sonlarından itibaren iş cinayetlerinde yaşanan patlama, maden işçilerinden başlayarak ülke çapında komünistlerin de inisiyatifinin olduğu mücadeleci sendikaların kurulmasını ve sanayide fiili militan grev ve direnişleri hızlandıran kritik bir etken olmuştu. Macaristan’da dönemin hükümeti, bu işçi grev, direniş ve sendikalarının artan baskısı karşısında önce sanayi ve madenlerin yoğunlaştığı başkent Budapeşte’de resmi bir işçi sağlığı fonu (iş kazası ve cinayeti geçiren işçilere ve ailelerine sigorta tazminatı ödüyordu) kurumu oluşturmak zorunda kaldı. İşçi Sağlığı ve Güvenliğine dönük kabartmaların bazıları sendikaların istemi ve hükümetin metazori onayıyla, Mihaly Biro ve Antal Orban tarafından 1913’te bu kurum için yapılan binanın 2 dış duvarına yapıldı. 1919’daki kısa süreli sosyalist proleter Macar devriminin yenilgisi sonrasında ise yeni işçi devrimlerinin korkusuyla, bu kurum ülke çapında kısmi bir sosyal güvenlik kurumuna ve iş cinayetlerine karşı kısmi önlem yasalarının çıkarılmasına dönüştü. Kabartmaların binanın 4 dış duvarını kaplayan devamı ise 1930 yılında Laszlo Huvos tarafından yapıldı.

İşçi Sınıfı Sanatı