Soba Zehirlenmeleri Halk Sağlığı Sorunudur! - Cem Şahan - İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi

Soba Zehirlenmeleri Halk Sağlığı Sorunudur! - Cem Şahan

1987 Okunma
15.01.2014
A+
A-

SOBA ZEHİRLENMELERİ HALK SAĞLIĞI SORUNUDUR!

BU KAMUYÖNETİMSEL BİR İHMALDİR!

Yerel gazetelere her geçen artan sayıda soba zehirlenmesi olguları ve ölümler yansıyor. Bu gerçek vakaların çok küçük bir kısmı.

Bu çağda soba zehirlenmesinden ölümü nasıl tanımlayabiliriz?

Dünya Sağlık örgütü, Soba zehirlenmelerinin önlenebilir olduğunu, bu nedenle bu ölümleri ihmal olarak tanımlamaktadır.

Başta yerel yönetimler ve sağlık alanı olmak üzere, kamu yönetimsel bir ihmalden bahsedilmektedir.

Son 5 yılda soba zehirlenmesi yaşanan kaç konut denetlenmiştir örneğin..? Kaç ev baca sistemi gözden geçirilip düzeltilmiştir?

Neden yoksul evlerinde bu ölümler olur?"

Samsun’da Neler Yapılabilir?

1-Öncelik risk bölgeleri ve risk konutlar belirlenmelidir. 5 yıldır bu istek, belediyelere ve kamu yönetimine ulaştırılmasına rağmen hiçbir çalışma yapılmamaktadır. Soba zehirlenmeleri özellikle Samsun’un varoşlarında ve kırsalda sıktır.

2-Bu zehirlenmeler daha çok yerli kömür ile olmaktadır. Kükürt oranı yüksek yerli kömür İl Mahalli Kurulunda Satılmaması tavsiyesi varken, düşük kalite kömürün dağıtılması/satılması etik değildir.

3-Bu konuda yerel yönetimler farkındalık yaratmak zorundadır.

4-Yerel yönetimler TSE damgası taşımayan soba satışını engellemelidir.

5- Risk bölgesi analizinde belirlenen evlerin soba ve baca kontrolleri yapılmalı, bu Kasım-Mart ayları arası denetime tabii tutulmalıdır.

6-Soba kullanım talimatları konusunda risk bölgelerinde eğitim yapılmalıdır.

7-Baca temizliği ve uygunluğu risk bölgelerinde gözden geçirilmelidir.Baca çatıdan itibaren en az 1 Metre yükseklikte olmalıdır.Bacalar 2 ayda bir temizlenmelidir. Bacalar en yakın yüksek binadan veya engelden 6 metre uzakta olmalıdır. Bacalarda mutlaka baca başlığı olmalıdır.

8-Her mahalli muhtarlığında kış aylarında özellikle lodosun beklendiği günler bildirilmeli,bu konuda farkındalık yaratılmalıdır.

9-Samsun’da kitle iletişim araçlarında eğitim materyalleri ile eğitim programı başlatılmalıdır.

10- Bu konuda ilkyardım çalışması yapılmalıdır.

11- En önemli ve acilen yapılması gereken risk grubu olarak değerlendirilen evlerde,bireylerin bulundukları ortamlarda karbonmonoksit detektörü kullanımı sağlanmalıdır.Bu yerel yönetimler tarafından sağlanabilir.

12- Risk bölgelerindeki yapılarda soba ve şofben gibi araçlarda güvenlik standartları yükseltilmelidir.

13-Karbonmonoksit zehirlenmeleri konularında sağlık çalışanlarına yönelik eğitim programları düzenlenmelidir.

14-Karbonmonoksit zehirlenmeleri konusunda tedavi standartizasyonu ve hastane birlikteliği sağlayıcı çalışmalar sağlık erki tarafından başlatılmalıdır. Hala kamu hastanelerimizde soba zehirlenmelerinde tanı ve tedavide altın standart olan karboksihemoglobin dahi bakılamamaktadır. Bu konuda acil 112 bu tür hastaları hangi hastaneye, merkeze götüreceği konusunda fikir birliği yoktur."

"Geçen yıllarda da belirttiğimiz gibi ekonomik gelişim gösterdiği, yatırımcı cenneti olduğu yönünde PİYASA temelli söylemlerle yönetilen bir şehirde soba zehirlenmeleri ve buna bağlı ölümler sağlık planlamasının neden koruyucu sağlık hizmetleri temelinde gelişmediğinin önemli bir göstergesidir.Her kış birçok ailenin ocağını söndüren soba ve kombiden sızan karbonmonoksit gazlarından zehirlenmelere karşı kamu yönetimi tarafından yapılan “Uyanık Olun”çağrılarının,bilimsel kentsel planlama,sosyal politika ve koruyucu sağlık hizmetleri açısından kabul edilemez olduğunu düşünüyoruz. Soba Zehirlenmeleri önlenebilen bir sorundur. Bir kentte sobaya bağlı zehirlenmeler kent planlamacıları belediyeler ve sağlık yönetimi tarafından ORTAK AKIL ve PLANLAMA ile önlenebilir. Bu açıdan ilk gerekli olan Kamu yönetimi tercihi ve iradesidir.Ve sorun sanıldığı gibi YOKSULLUK ile ilişkilidir ama insan temelli politika üreten bir çok yoksul ülke planlamalar ve hak kavramı üzerinden bu sorunu çözmüştür.

UZM.DR.CEM ŞAHAN

SAMSUN TABİP ODASI ESKİ BAŞKANI