İnşaat sektörü büyüyor, iş cinayetleri ve sömürü artıyor - Adnan Akyol ile söyleşi

Kentlerde yükselen rezidanslar, AVM'ler, TOKİ binaları ile inşaat sektörünün bütçesi büyürken, bu büyüme inşaat işçilerine emek sömürüsü ve iş cinayetlerindeki artış olarak yansıyor. 2014 yılının ilk altı ayında 187 işçinin iş cinayetlerinde yaşamını yitirdiği inşaat sektöründe, inşaat işçilerinin birçoğu ise talepleri için direnişte. 

Türkiye'de inşaat sektörü, kentlerde "kentsel dönüşüm" adı altında yapılan projelerle birlikte yükselen binalarla büyürken, sektördeki emek sömürüsü ve iş cinayetlerindeki vahim tablo da en az sektörün kendisi kadar büyüyor. Duble yol, köprü, viyadük, tünel ve hızlı tren hattı, baraj, su ve kanalizasyon gibi hizmetler ile başta TOKİ olmak üzere özellikle AKP'ye yakın sermaye grupları tarafından yürütülen rezidans ve kentsel dönüşüm projeleri sonucu inşaat sektöründe yaşanan büyüme, iş güvenliği ve sağlığı koşullarının aşırı kar hırsı nedeniyle göz ardı edilmesi, özellikle iş cinayetleri rakamlarına yansıyor. İş cinayetlerinde Avrupa birincisi olan Türkiye'de en çok inşaat sektöründe iş cinayetlerinin yaşanması ise durumu kanıtlar nitelikte. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi raporlarına göre, 2014 yılının ilk altı ayında inşaat sektöründe çalışan 187 işçi yaşamını yitirdi. Yoğun emek sömürüsüne maruz kalan inşaat işçileri ise inşaat sektörünün hızlandığı yaz sürecini talepleri için Astoria AVM, Ankara TOKİ Genel Merkezi önünde, Adana'da ve rezidansların ve sitelerin yükseldiği Esenyurt'ta direnerek geçirdi. İnşaat işçilerinin hem emek sömürüsüne hem de iş cinayetlerine karşı mücadele mevzisi ise 8 ay önce kurulan İnşaat İşçileri Sendikası (İnşaat-İş).

İşçileri İstanbul, Ankara, Adana'da direnişteydiler

Özellikle ödemeler noktasında sıkıntı yaşayan inşaat işçileri, emeklerinin karşılığını alamadıkları için son iki ay içinde yaptıkları direnişlerle sorunlarını gündemleştirdi. İstanbul Zincirlikuyu'da bulunan Astoria Alışveriş Merkezi inşaatından paralarını alamadıkları için AVM önünde direnişe başlayan işçilerin direnişi zaferle sonuçlanırken, Esenyurt Belediyesi'nin desteğiyle RDS Enerji-Reform inşaat ortaklığı tarafından yaptırılan Startowers inşaatında iki yıldır paralarını alamayan 17 inşaat işçisinin başlattığı direnişte ise, henüz işçilerin talepleri karşılanmadı. Ankara'da TOKİ inşaatlarında çalışan ve maaşlarını alamayan işçiler de yapılmayan ödemelerini ancak Ankara'da TOKİ Genel Merkezi önünde yaptıkları eylemlerin sonucunda alabildi. İnşaat İşçileri Sendikası Genel Başkanı Mustafa Adnan Akyol, sektörde en yoğun yaşanan emek gaspının işçilerin ödemelerinin yapılmaması ve geciktirilmesi olduğunu söyledi. Akyol, bu duruma karşı yaptıkları eylemlerde sonuç aldıklarını ve başta Astoria Alışveriş Merkezi'nde direnişte olan inşaat işçileri olmak üzere Adana ve Ankara'da işçilerin taleplerinin karşılandığını söyledi. 

Denetimler yetersiz

Yaklaşık 2,5 milyon işçinin çalıştığı sektörün en yakıcı problemi olan iş cinayetlerine de değinen Akyol, iş cinayetlerinde bu kadar artışın yaşanmasının temel kaynağını ise taşeronlaşmayla birlikte işçi sağlığı ve iş güvenliği koşullarının göz ardı edilmesi olduğunu belirtti. Denetimlerin yeteri düzeyde yapılmadığını kaydeden Akyol, durumu Çalışma Bakanlığı'na ilettiklerinde, "12 bin denetmen açığı var" cevabı ile karşılaştıklarını söyledi. İnşaat işçilerinin büyük çoğunluğunun hiçbir eğitim almadan şantiyelere sokulduğuna dikkat çeken Akyol, özellikle şantiyelerin yoğunlaştığı yaz döneminde inşaatlarda yaşanan iş cinayetlerinin arttığını vurguladı.

Barınma sorunu var

İnşaat işçilerinin başkaca birçok sorunun daha olduğunu kaydeden Akyol, işçilerin özellikle barınma noktasında büyük sorunlarla karşı karşıya kaldığını söyledi. Akyol, yasak olmasına rağmen birçok inşaat işçisinin inşaatların bodrum katlarında kalmak zorunda bırakıldıklarını söyledi. Akyol, "Bir bodrum katında naylonlarla pencereleri örtülmüş, rutubet ve böceklerin içinde işçilere barınma yerleri sunulmuştur. İnşaat iççisi tazminat nedir bilmez. Ücretlerini alamazlar. Çoğu sigortasız çalıştırılır. Büyük şantiyelerde firmalar genellikle sigortaları eksik yatırır" diyerek yaşanan sorunlara dikkat çekti.