İş ve Meslek Hastalıkları Sempozyumu'na Katılamayanlar İçin Kısa Notlar - İbrahim Akkurt

2862 Okunma
20.06.2014
A+
A-

Ülkemizin en eski ve köklü uzmanlık derneklerinden biri olan TÜSAD ve yeni uzmanlık derneklerinden biri olan İMUD’un ortak düzenlediği; finansmanını tamamen TÜSAD’ın üstlendiği 1. İş ve Meslek Hastalıkları Sempozyumumuz sona erdi. Alt yapı olanakları nedeniyle sempozyum 200 kişi olarak planlanmıştı ancak toplam katılımcı sayısı 275 olarak kayda geçti (Göğüs Hastalıkları, Halk Sağlığı, İş Yeri Hekimi, ÇSGB ile SB’nın idari ve uygulama kademesindeki hekim ve teknik ekibi, İş Güvenliği Uzmanları, Toksikolog başta olmak üzere değişik uzmanlık dalları, İY hemşireleri vb). Sempozyumda 2 gün boyunca toplam 5 panel, 7 konferans, 1 adet video gösterisi izlendi. Bilimsel programa 18 oturum başkanı ve 3’ü ABD’den olmak üzere 22 bilim insanı konuşmacı olarak katkı sundu. Sempozyum boyunca salona girişten önceki alanda Soma katliamında kaybettiklerimiz fotoğraf sergisi -baret-karanfillerle anıldı. Sempozyumun her aşamasına emek veren, katılımcılar başta olmak üzere tüm katkı sunanlara sonsuz teşekkürler. Sempozyum sırasında zaman zaman terminolojik tartışmalar yaşandı; bunlardan biri de iş-işçi-çalışan vb. tanımlamalardı. Düzenleme komitesi olarak sempozyumdaki en büyük defektimizin gerçekten de ismi olduğu kabul edilerek; isim değişikliğinin hemen uygulamaya sokulmasıyla birlikte önümüzdeki yıl yapılacak sempozyumun: “ 2. Çalışan Sağlığı ve Meslek Hastalıkları Sempozyumu” olmasına karar verilip taslak sonuç bildirgesi okunarak sempozyum sonlandırıldı.

İbrahim Akkurt

**********

TÜSAD – İMUD 1. İş ve Meslek Hastalıkları Sempozyumu - 5 HAZİRAN 2014 – Bilimsel Program

08:00-08:30 Açılış: Hava muhalefeti nedeniyle katılımcıların alan geç ulaşması ve beklenenin de üzerinde bir yoğunluk nedeniyle kayıt işlemleri uzadığından açılış yarım saat geç başladı. Açılış TÜSAD ve İMUD genel başkanlarının derneklerinin kuruluş ve aktivasyon sürecini kısaca özetlemeleri şeklindeki hoş geldiniz konuşmalarından sonra protokol konuşmasının baş misafirine bırakıldı. Oksijen tüpü ve inhalasyon aparatı eşliğinde heyecanla konuşmasına başlayan 27 yaşında Terminal dönem Silikozisli olup gerçekleşme olasılığı pek de kolayca mümkün olmayacak Akciğerleri tamamen bittiği için TYİH Akciğer Nakli programına alınan; nakil gerçekleşse bile 30 yaşını bulmasının tıbben çok zor olduğu konuşmacımız konuşmasına başladı “16-17 yaşında cam işleme işinde kumlamacılık mesleğine başladığını; bir çocuk işçi olarak haftalık 30-40 TL lik ücretle günde 10-12 saat kum püskürtücülüğüyle cama şekil verdiğini ve bu nedenle hasta olduğunu…” ifadelerini solunum yetmezliğinin tüm bulgularını salonda 10 metre uzaktan bile gözlemlediğimiz (dispneik, siyanoze, yardımcı solunum kasları burun kanatları dahil solunuma katılıyor…) şekliyle devam ettiremedi… Hazırladığı metni Sempozyum Başkanı boğazı düğümlenerek, salondakilerin buğulanmış gözlerinin içine bakamadan okumaya çalıştı… Protokol konuşmalarına normalde yer verilmeyecek olmasına rağmen teklif üzerine kendisine söz verilen ülkemizdeki her türlü işyerinin birincil korunmasının tek yetkilisi ve sorumlusu ÇSGB İSGGM Sayın Genel Müdürüne söz verildi; Sayın genel müdür ülkemizin içinde bulunduğu ISG – ÇSG ‘nin geldiği kaosun-felaketin düzeltilmesi için yetkilileri göreve çağırırcasına acı serzenişlerde bulundu…

08:30-09:30 Panel: İş Sağlığında Neredeyiz?

Oturum Başkanları: Mecit Süerdem, Filiz Koşar

08:30-09:00 Geçmişten Günümüze: Dünya’daki Durum

Müge Akpınar Elçi: ABD’de bir üniversitenin Meslek Hastalıkları Direktörü olarak Dünya Sağlık Örgütü başta olmak üzere konuyla ilgili bir çok uluslararası kuruluşla ortak çalışmalar-projeler yürüten Sevgili Müge Meslek hastalıklarının insanlık tarihi kadar eski olduğunu somut örnekleri ile ifade etti. Yapılan son çalışmalarda mısırdaki pramitlerin yapımında bilinen aksine olarak kölelerin değil “işçilerin” çalıştığının kanıtlandığını bu kanıtların çalışma yaşamının ilk bulguları olması nedeniyle önemli olduğunu vurgulayaral meslek hastalıklarının hala da dünyanın hemen her tarafında ciddi bir şekilde görmezden gelinen çok ciddi bir sorun olduğunu muhteşem bir tarihsel perspektifle sundu.

09:00-09:30 Geçmişten Günümüze: Türkiye’deki Durum

Cebrail Şimşek: Ülkemizde Meslek Hastalıklarının olması gereken ve bulunduğu durumu somut örnekleri ile sunan Sevgili Cebrail Hoca; konunun asli sorumluları olan ÇSGB ve SB’nın bu konudaki en üst düzey yöneticilerinin gözlerinin içine baka baka korkunç acı gerçekleri ifade etti : sorumlu ve yetkili her iki kurumun da konuyla ilgili olarak anayasa-yasa-tüzük-yönetmenlik vs mevzuatın kendilerine verdiği sorumluluğun gereklerini yerine getirmedikleri için ülkemizin ÇSG konusunda bu kaotik ortama geldiğini ifade etti. Bunun düzeltilmesi için ivedilikle alanda çalışan İYH ve İG uzmanlarının özlük hakları açısından göbek bağlarının işveren bağlantısının ortadan kalkması gerektiğini;, bu alanın ciddi bir uzmanlık alanı bilinciyle SB-ÖSGB-Üniversitelerin bir an önce ciddi girişimlerde bulunmalarının artık zorunluluk olduğunu ifade etti

09:30-10:00 Kahve Arası

10:00-11:30 Panel: Mesleki Solunum Sistemi Hastalıkları

Oturum Başkanları: Arif Keleşoğlu, Can Öztürk

10:00-10:30 Astım

Dilşad Mungan: AÜTF Göğüs Hastalıkları-Allerji BD Öğretim Üyesi Sevgili Dilşad Hocamız mesleki astımın önemine, giderek artış trandine, bu konudaki tıbbi tanının iyi bir anamnezle ne kadar kolay olduğuna ancak bu yapılmadığı takdirde tıbbi tanı algoritmaları ile olayın tam bir karmaşaya bile dönebileceğini somut verilerle ifade etti. Mesleki astımın bazı türleri açısından- yasal olrak primer maruziyet ajanını ortaya koymak konusunda son yıllarda tanıda altın standart olarak kabul edilen ancak hala dünda ancak 3-5 merkezde kısmi uygulama alanı bulunan spesifik BPT aerochamber oda oluşturma çalışmalarının bürokratik son noktaya geldiğini yakın zamanda bu konuda hizmete başlayacakları müjdesini verdi

10:30-11:00 KOAH

Çiğdem Biber: AGHH’den Sevgili Çiğdem Hocamız KOAH yapıcı ajanların çokluğundan ve KOAH oluşturma fizyopatılojik temellerinden somut verilerle bilgiler verdi. İş ortamında bulunan 10 mikrondan küçük her türlü maruziyet ajanının KOAH yapma potansiyetli olabileceğini ancak buradaki en büyük sorunun sigara içende bu KOAH sıklığı ve ortaya çıkma-progresyonunun daha hızlı olmasının da ötesinde KOAH’ın sigaraya mı, yoksa iş ortamındaki maruziyet ajanlarına mı bağlı olduğunu ayırt edebilecek bir yöntemin olmadığı o nedenle sigara bıraktırma kampanyalarının mutlaka her işyerinde uygulanması gerektiğini önerdi.

11:00-11:30 Pnomokonyozlar

Metin Akgün: Erzurum Atatürk Üniversitesinden Sevgili Metin Hocamızın en az 3-5 sefer değişik yerlerde dinlediğim konuşmasını yine büyük bir dikkatle ve ibretle izledim; ilk defa izleyenlerin şaşkın- hayran-takdirkar ve de içlerinin acıdığı yüzlerine yansıyan tavırlanı da gözlemledim. Ülkemizde her bir alanı, nereye elinizi atarsanız elinizde kalacak meslek hastalıkları acı gerçeğinin kot kumlamacılarındaki dramının tüm izleyenleri derinden etkilediğini gözlemledim. Bu alandaki dramın ülkemizden Bangladeş ve Çin başta olmak üzere daha uzaklara gittiğini ancak sorunun değişik alanlarda devam ettiğini; bu konudaki yasal ve sosyal yaraların “geçici” , göstermelik, halkın gözünü boyayıcı oyalamalarla çözüm bulamayacağını ifade etti Sevgili Metin…

11:30-12:00 Konferans - Mesleki Kanserler

Oturum Başkanı: Bahar Kurt

Konuşmacı Meral Gülhan: Ufuk Üniversitesi Göğüs Hastalıkları AD.dan ve ev sahibi olarak sempozyumumuza kapılarını açan Asistanlık arkadaşım Sevgili Meral her zaman olduğu gibi oldukça akıcı-anlaşılır-bilgi dolu bir sunumla mesleki kanserlerin çarpıcı yönlerini özetledi. Son zamanlarda bir çok yeni mesleksel ajanın kanserojenler listesine girdiğini, bu listeye gireceklerin daha da artacağının sürpriz olmayacağını ancak KOAH’da olduğu gibi mesleki kanser tanısının önündeki en büyük engelin sigara olduğunu; sigaranı hem kanserojenlerle sinerjik-aditif etki gösterebileceğini hem de tanı güçlüklerine yol açtığını ifade etti. Tanı konulan bir kanserde kişi sigara içiyorsa bu kanserin sigaraya mı yoksa mesleki faktörlere mi bağlı olduğunu ortaya koyacak bir yöntemin olmadığını; kanserlerin değişik orhan ve sistemler için çalışma yaşamında gelecekte de büyük bir sorun olacağını ifade etti.

12:00-13:00 Öğle Yemeği

13:00-15:00 Panel: Endüstriyel Toksikoloji

Oturum Başkanları: Sema Burgaz, Ömer Dönderci

13:00-13:40 Metal Toksikolojisi

Ferruh Ayoğlu: Zonguldak BEÜ Halk Sağlığı AD’dan Sevgili Ferruh Hocamız ülkemizde rakamlara baktığımızda bir meslek hastalıkları sorunu olmadığını; olmayan bir sorun için salonda bulunan “3-5 deli”nin neden böyle zahmetlere katlandığını anlamadığını muhteşem bir ironik dille çok güzel ifade etti. Peşinden de metal toksisitesini ortaya koymanın akademik-idari-sosyal-yasal-teknik güçlüklerini çok somut ve dinleyenleri pürdikkat kendine bağlayıcı bir akışkanlıkla sundu.

13:40-14:20 Toksik Kimyasallar

Ceylan Bal … teknik nedenle, başka bir göreve çağrıldığımdan izleyemedim, özür.

14:20-15:00 Endokrin Bozucu Kimyasallar

Reyhan Ersoy … teknik nedenle, başka bir görev çağrıldığımdan izleyemedim, özür

15:00-15:30 Kahve Arası

15:30-16:00 Konferans: Nanoteknoloji ve Sağlık

Oturum Başkanı: İbrahim Akkurt

Konuşmacı Hasan Bayram: Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD’dan ancak klinisyenliğinin yanında deneysel tıbbı da rutinine koymayı başaran, ülkemiz hariç bu çalışmaları ABD-EU’da da yakından izlenen Sevgili Hasan Nanoteknolojinin bilinen güzel özelliklerinin dışında madalyonun öbür tarafını da görmemiz gerektiğini ifade etti. Bu teknolojinin ana kaynağı olan nanopartiküllerin hücre düzeyindeki deneysel hayvan çalışmalarından ve kendi çalışmalarından somut örnekler verdiği konuşmasında bu konudaki bildiklerimizin bilinenlerin çok küçük bir parçasını oluşturduğunu ifade ederek konunun gelecekteki önemine dikkat çekti.

16:00-16:30 Konferans: Meslek ve Kardiyovasküler Risk

Oturum Başkanı: Arif Hikmet Çımrın

Konuşmacı Alpaslan Kılıçaslan: Hacettepe Üniversitesi İç Hastalıkları, İş ve Meslek Hastalıkları BD’dan Sevgili Alpaslan çalışma yaşamındaki değişik faktörlerin kardiyovasküler hastalıklar üzerindeki etkilerinin çok somut bir şekilde, bilimsel verilerle ortaya koydu. Kardiyovasküler hastalıkların günümüzdeki mortalite ve morbidite oranlarının zaten ilk sırasını aldığını ancak bunların en azından yakın gelecekte azalma trendine girmesinin beklenmediğini somut örneklerle özetledi.

16:30-17:00 Konferans: Mesleki Psiko-Sosyal Risk ve Sonuçları

Oturum Başkanı: Feyza Erkan

Konuşmacı Haldun Soygür: Günün son konuşmasını ancak bir psikiyatrist kotarabilirdi… Sevgili Haldun Hoca çalışma yaşamındaki psiko-sosyal sorunları ve bunların insanın ruh sağlığına olası sonuçlarını çok akıcı bir şekilde özetledi. Genel toplumsal sorunların çalışma yaşamındaki sorunlarla birleştiğinde kişide ciddi travmalara yol açabileceğini; bunu somut verilere bile dökerek ortaya koymanın olası yollarından bahsederek günün sonu olmasına rağmen konuşma sonu aktif-canlı tartışmalarla konun önemi daha da belirginleşti.

TÜSAD – İMUD 1. İş ve Meslek Hastalıkları Sempozyumu - 6 HAZİRAN 2014 – Bilimsel Program

08:30-10:00 Panel: Meslek Hastalıklarının Yasal ve Sosyal Boyutları

Oturum Başkanları: Naci Önsal, Nizamettin Aktay

08:30-09:00 “Sosyal Güvenlik” Kavramına Tarihsel Bir Bakış

Yüksel Akkaya: Mersin’den gelen Sosyal Tarihçi Hocamız çok derin ve muhteşem sosyolojik ve felsefi bir yaklaşımla Sosyal Güvenlik Kavramının tarihsel oluşum perspektifini özetledi. Çalışma olgusunun sınırlarının aşılmasının hem sağlığa, hem doğaya, hem sosyal ve toplumsal dokuya verdiği zararların çok küçük bir kısmının telafisi amacıyla sosyal güvenlik kavramının oluştuğu irdelemesi ile olayın felsefi ve sosyolojik yönü bu konudaki birçok düşünürden örneklemelerle irdelendi.

09:00-09:30 Meslek Hastalıklarının Yasal Boyutu

Sami Narter: İş Hukuku konusunda Doktoralı olan Sevgili Avukat Sami Bey ülkemizdeki meslek hastalıkları yasal boyutunun kaotik halini irdeledi. Sempozyum açılışında konuşmacı olarak davet edilen silikozisli - terminal dönem solunum yetmezliği nedeniyle transplantasyon programına alınan olgunun hukuki analizi üzerinden bu kaosu irdelemeye çalıştı. Açılış konuşmasında oksijen desteğine rağmen solunum yetmezliği nedeniyle konuşmasını bile tamamlayamayan; akciğer grafisinde tek bir sağlam alan olmadan her iki hemitoraksın silikotik nodülasyon, konglomerasyonlarla progressif masif fibrosisin en ileri aşamasında olan; 12-13 yaşından itibaren cam kumlama işinde çalıştığı sabit olan böyle dört dörtlük bir olgunun bile yasal cenderemizde yasal meslek hastalıkları tanı alma sürecinin savaşını mahkemelerde sürdürme öyküsünü acı bir şekilde Sevgili Avukatımızdan dinledik. Bu savaşın hala uzun yıllar alabileceği; 3 kuruşluk tazminat-maluliyet hakkı elde etmek için olguyla birlikte anayasa mahkemesi dahil her yasal yolu denemeyi amaçladıklarını ifade ettiler.

09:30-10:00 Meslek Hastaliklarının Sosyolojik Boyutu

Temmuz Gönç Savran: Daha önce de bir kez dinleme şansı bulduğum Hasan Hüseyin’in şiirlerinden fışkıran Sevgili Temmuz Hanım yine salonda bulunanları pür dikkat kendine bağladı. Konuşmasında onlarca işçinin çalışma yaşamındaki dramatik durumlarının analizini yaptı. Mevcut çalışma yaşamı sistemimizde “ya bu deveyi güdeceksin ya da bu diyardan gideceksin” kaotik yapıda olan çalışanların tezatlarının sosyolojik boyutlarının analizi, bire bir çalışanların kendi ifadelerinden salonda bulunanların başına balyozlar olarak indi (en azından benimkine, çünkü konuşmanın sonunda oldukça sersemleştiğimi hissettim, konunun bu boyutunu bu kadar net görebildim mi diye…).

10:00-10:15 Kahve Arası

10:15-11:15 Konferans: Occupational Epidemiology and Challenges

Oturum Başkanı: Kayıhan Pala

Konuşmacı Müge Akpınar Elçi: Sevgili Müge bir klinisyen olarak epidemiyolojinin temel felsefesini, bu konuda yapılan epidemiyolojik çalışmaların planlanma aşamasından başlayarak hemen her aşamadaki sıkıntıları, hataları, bunların doğru yönlerini irdeledi. Konuşmasında ağırlıklı olarak WHO – NIOSH bağlantılı yaptığı değişik çalışmalarından – projelerden somut bilgiler sunarak bu konuya ilgiyi arttırmayı başardığını düşünüyorum.

11:15-11:30 Kahve Arası

11:30-12:30 Konferans: Occupational Diseases: A Challenging Reality in The Practice of Occupational Medicine

Oturum Başkanı: Alp Ergör

Konuşmacı Julietta Rodriguez Guzman: Bir çok görevinin yanında WHO’nun Latin Amerika İş ve Meslek Hastalıkları biriminin (PAHO) sorumlusu da olan Sevgili Julietta Meslek Hastalıkları gerçeğinin tarihsel perspektifini irdeledi. Bu konuda ILO ve WHO açısından özellikle son zamanlarda yaşanan işbirliğinin tarihsel zemini, mevcut durumu gelecek projensiyonlarıyla muhteşem analizler yaptı.

12:30-13:30 Öğle Yemeği

13:30-14:30 Konferans: National and Global Approaches to Increase Worker Health and Safety

Oturum Başkanı: İstemi Oral

Konuşmacı Marilyn Fingerhunt: WHO başta olmak üzere değişik organizasyon ve üniversitelerde konuyla ilgili yıllardır çalışmakta olan Sevgili Marlyn Sağlığın tanımının ve bu tanımın çalışan sağlığına uyarlanmasının analizi ile başladığı konuşmasına yine WHO, ILO başta olmak üzere bu konudaki değişik organizasyonların bu konudaki teorik ve pratik yaklaşım örneklerini irdeledi.

14:30-14:45 Kahve Arası

14:45-15:15 Dia gösterisi: Çıplak Ayaklı Aydınlık-Katılımcı Teknikler

Oturum Başkanı: Sevgi Canbaz

Konuşmacı Meral Türk: Ege Üniversitesi TF Halk Sağlığı AD, İş ve Meslek Hastalıkları Bilim dalı kurucusu Sevgili Meral her zaman olduğu gibi teori ile pratiği; günlük yaşamdaki güçlüklere akademiyanın o kibar burnunu sokmanın bir örneğini daha verdi. Güzel Sanatlar Fakültesinden bir öğretim görevlisi ile ayakkabı imalatında korkunç koşullarda çalışanlarda katılımcı teknikleri ile yerinde eğitim vermenin gerekliliğini; onlarla yapılan işbirliği ve bu işbirliği sonunda çalışanların kendi sağlık sorunlarının yaptıkları işle ilgisinin farkındalığının oluşturulmasının önemini net olarak gördük.

15:15-15:30 Kahve Arası

15:30-17:00 Panel: Gizli Epidemi ya da “Başını Kuma Gömmek”

Oturum Başkanları: Recep Akdur, Haluk Çalışır

15:30-16:00 Gizli Epidemi ya da “Başını Kuma Gömmek”

İbrahim Akkurt: Konuşmamın temasını başlığı göz önüne alarak “deve kuşu” üzerinden kurgulamıştım. Bu kurguda gidişat beni tehlikeli mecralara götürdü. Meslek hastalıklarının sadece ülkemizde değil dünyada da bu dramatik halde bulunduğunu; bu konunun ülkeler bazında asli sorumlusunun Sağlık Bakanlıkları ile ÇSGB olduğunu; bu nedenle konunun ancak küresel ortak bir işbirliği ile çözümlenebileceğini; bunun için de SB koluna WHO’nun; ÇSGB koluna ise ILO’nun “doğru bir şekilde” etki etmesi gerektiğini; çünkü küresel anlamda konunun bu aşamaya gelmesinin asıl sorumlularınn WHO ve ILO ya da onların da arkasındaki benim bilmediğim güçler olduğunu ifade ettim. Etmez olaydım… konuklarımız bu analizimi kendi üzerlerine alıp çok büyük alınganlık sergilediler. Ancak bu vesileyle WHO’nun ülkeler üstü bir kuruluş olmadığını; 197 ülkenin SB verdiği “maaşla”; ILO’nun da aynı sayıdaki Ülkenin ÇSGB verdikleri “maaşla” geçinmeye çalışan kuruluşlar olduğunu; “böyle tehlikeli bir işe bulaşamayacaklarını” öğrenmiş oldum. Allahtan gece yaptığımız programda “şişede durduğu gibi durmayan” içeceğimiz sonrası yaptığım özel şoförlükleri sırasında kendilerinden özür diledim de gece rahat bir uyku uyudum…

16:00-16:30 Meslek Hastalıkları Bağlamında Klinisyenin Koruyucu Hekimlik Rolü-Sorumluluğu

Arif Keleşoğlu: Sevgili Arif şu anda yürütmekte olduğu SGK İş Kazaları Meslek Hastalıkları Sigortacılık Kolu Meslek Hastalıkları ve maluliyet belirleme komisyonu üyeliği görevi doğrultusunda meslek hastalıkları tanı sürecini irdeledi.

16:30-17:00 Meslek Hastalıkları Yasal ve Tıbbi Tanı Süreçleri

Özkan Kaan Karadağ: Yarın öbür gün olur da zamansız gidersem “bu alanda en azından enfekte ettiğim, MH virüsünü bulaştırdığım aktif 3-5 kişi var” dediğim değerlerden bir olan Sevgili Kaan “boynuz kulağı geçer” örneğini en güzel şekilde sergileyip meslek hastalıkları tanı sistemimizin çarpıklığını “otobüste TB” olgusu üzerinden irdeledi. Ancak o da konuşmasının sonunda tosladı; SGK’daki arkadaşların konuyu kişiselleştirerek üzerlerine alınmalarını tepkisini çekti bireysel yorumlarda…

17:00-17:30 Tartışma, Sonuç Bildirgesi