Son iki haftada 5 maden işçisinin yaşamını yitirdiği Şırnak’ta, her gün bin-bin 500 işçi, kovalarla indikleri ‘ölüm kuyuları’nda kazma sallıyor. TMMOB Yönetim Kurulu üyesi Mehmet Torun, bu bölgeden çok sayıda ölüm haberi gelebileceği konusunda yetkilileri uyardı.
Şırnak’ta yaşanan maden kazalarının ardından TMMOB Heyeti ile bölgeye giderek incelemelerde bulunan TMMOB Yönetim Kurulu üyesi ve Maden Mühendisleri Odası eski Başkanı Torun, 25 bin hektara yayılan alanda 1700’lü yılların koşullarında kömür çıkartıldığını anlattı. Bölgeye yönelik izlenimlerini BirGün’e aktaran Torun, sahanın 6 ay önce işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerine uygun olmadığı gerekçesiyle kapatıldığını, ancak kaçak üretimin bütün hızıyla sürdüğünü söyledi.
1700'LÜ YILLARIN MADENCİLİĞİ
Bölgede lavların püskürmesiyle oluşan 9 dik damar bulunduğunu, bunlardan sadece ikisinde ruhsatlı çalışma yapıldığını bildiren Torun, şunları söyledi: ‘‘Diğer damarlarda 30-40 yıldan bu yana kaçak çalışma devam ediyor. Damarların içine iki metrekare çapında dairesel kuyularla iniliyor. Hiçbir mühendislik tekniğine dayanmayan, kuyudan su çekmeye yarayan çıkrıkların elektrikli şekli ile işçiler 130 metre derinlikteki kuyulara kovalarla iniyor, aynı kovalarla kazdıkları kömürü yeryüzüne çıkarıyorlar. 1700’lü yılların madenciliği bu, herkes bunu biliyor, ama kimse ‘dur’ demiyor.
İŞÇİLERİN HEPSİ ÖLEBİLİR!
Çalışanlar işçi değil köylü. Bahçesinde, ormanında damar varsa kuyuyu açıp çalışıyor. Bölgede köylerin boşaltılması, insansızlaştırması sonucu işsizlik yoğun. 30-40 liraya ölüm kuyularına inmek zorunda kalıyorlar. Günde 10-12 saat, bin-bin 500 insan, sayısının 90-100 olduğu sanılan kuyularda çalışıyor. Bu kuyulara girenlerin tümü ölebilir, çünkü havalandırma yok. Boğularak ölen 3 kişiyi öldüren gazın ne olduğu bile bilinmiyor. İş güvenliği ile ilgili hiçbir ekipman yok. Tarlaya gider gibi ölüm kuyularına giriyorlar. Buradan çok sayıda ölüm haberi gelebilir.’’
Torun, kamuoyuna yansımayan ölümler olduğunu sandıklarını da belirtti.
‘ISLAH EDİLEMEZ’
Bu ocakların ıslah edilemeyeceğini vurgulayan Torun, ocakların acilen kapatılması, yapılacak bir proje doğrultusunda yeniden üretime başlanması gerektiğini kaydetti. Her şeye karşın üretimin sürmesinden endişe ettiğini ifade eden Torun, “Yılda 300 bin ton kömür çıkartılıyor. Kaçak olarak çıkartılan kömür resmiyet kazanıyor. Herkes payını, rüşvetini alıyor; kömür yasallaşıyor, burada üretilen asfaltitler sanayide kullanılıyor ve Sosyal Yardımlaşma Vakfı tarafından ısınma amaçlı dağıtılıyor’’ diye konuştu.